
Özel Direksiyon Dersi Notları
1. Düz Vitesli araçlar için Direksiyon Ders notları . (PDF formatında)
2. Otomatik Vitesli araçlar için Direksiyon Ders notları (PDF formatında)
DÜZ VİTESLİ ARAÇLAR
► Düz vitesli araçlarda ileri vitesler tüm otomobiller de
aynı şekildedir. Bos vitesten 1. vitese almak için debriyaj
pedalına basılır ve vites topuzu önce sürücü tarafına doğru
1. ve 2. vitesin bulunduğu kısmı bir duvar gibi düşünürsek,
yan duvara dayanıncaya kadar çekilir,sonra öne ileri doğru
itilerek alınır.
►1 den 2. vitese almak için sol taraftaki duvara dayalı
şekilde arkaya kadar çekilir.
► 2 den 3. vitese almak için vites topuzu hafif öne itilerek
boşa alınır ,sonra dümdüz öne ileri doğru itilerek 3. vitese
geçer.
► 3 den 4. vitese almak için vites topuzu dümdüz arkaya
doğru çekilir.
►4 den 5. vitese almak için önce vites topuzu hafif öne
itilerek boşa alınır,sonra vites topuzu sağ tarafa doğru yan
itilerek duvara dayanır,sonra öne doğru itilerek 5. vitese
geçer.
►Geri vites araçlarda farklı yerde olabilir.VW POLO araçlarda Geri vitese almak için araç önce
boşta olması gerekir.Daha sonra 1. vitese doğru vites kolunu aşağı
bastırarak sol tarafa
doğru yan itilerek duvara dayanır, sonra öne doğru
itilerek geri vitese alınmış olur
PEDALLAR
► Sol ayak debriyaj pedalını kullanır,Ayak topuğunu yere
değdirmeden diz ile beraber kaldırılır
► Sağ ayak hem fren hem gaz pedalını kullanır,frenin
altında ayak topuğu yere sabit durur,ayağı kaldırmadan
sadece parmakların ucu ile gaz ve frene basılır .
Debriyaj: Debriyaj motorunuzdaki kuvveti tekerleklere
iletmek için kullanılan bir alettir. Her vites değiştirilirken
kullanılır.Bunun dışında kullanılmaz. Çok basit ve kolay bir
amacı olan debriyajı doğru kullanmayı öğrenelim.Sağ Ayak
topuğumuzu yere destek yaparak kullanmayalım Debriyajı
sert ve aniden bırakmayalım. (Ama basarken birden
basabiliriz)
Gaz: Gaza kesinlikle birden bire basmayın, az az basın.
Ayrıca gaz pedalını basarken motorun sesini dinleyin,
Göstergelerdeki motor devir göstergesi gaz pedalını bağlı
olarak gösterir.
Fren : Ayak freni bütün tekerleklerin aynı anda
frenlemesini sağlar.Araçlarda Westinghause veya ABS fren
bulur. ABS daha iyidir.Yağışlı havalarda emniyetlidir.
DİREKSİYON SİMİDİ
Direksiyon: Direksiyonu 9'u çeyrek geçe (A ve B
noktalarından) durumunda tutun ve içten çevirmeyin.
Direksiyonu sıkmayın, ona gerektiği kadar yön verin. Eğer
direksiyonu sıkarsanız onu yönlendiremezsiniz.
KOLTUĞA OTURMA SEKLİ
Aracın ön koltuğuna oturduğunuz zaman sırtınızı koltuğa
dayayıp kolunuzu öne doğru uzatın. Bileğiniz direksiyon simidinde saat 12 noktasına değecek Şekilde koltuğu
ayarlayın. (Koltuk sırtı 20’ derecelik açı ile arkaya eğimli
olması gerekir.)
1. İleri - Geri ayarı
2. Yükseklik ayarı
3. Sırtlık eğim ayarı
4.Bas dayanağının yükseklik ve eğim ayarı
KONTAK ANAHTARI
Uzaktan kumandalı anahtar
A. Anahtarın açılması
B. Aracın kilitlerinin açılması
C. Aracın basit ve süper kilitlenmesi
İÇ ve DIŞ DİKİZ AYNALAR
► Ayna ayarlarını yapmayı unutmayınız. Araç içi dikiz
aynası arka camın tamamını görecek şekilde ayarlanır.
► Sol dış ayna ise aracınızın arka kapı kolunu ve yolu
görecek sekilde ayarlanır.
ARACA BİNİLDİĞİNDE YAPILANLAR
► Koltuk ve Ayna ayarlanır,
► Emniyet Kemeri takılır,
► Ayaklar Debriyaj ve Fren pedallarına konur,
► Vitesin boşta olduğu kontrol edilir
ARACI KULLANIRKEN YAPILANLAR
► Araç çalıştırılır
► Debriyaja basılır
► Vites 1. vitese takılır
► El freni indirilir
► Sol sinyal verilir
► Sol aynadan trafik akısı kontrol edilir
► Debriyaj yavaş bırakılıp, gaza basılarak yola çıkılır.
ARACI DURDURURKEN YAPILANLAR
► Aynadan trafik akısı kontrol edilir
► Sağ sinyal verilir
► Önce debriyaja sonra frene basılır
► Vites gerekirse küçültülerek durulur.
DİZEL ARAÇLARDA
MOTOR DEVİR GÖSTERGESİ
A : Ekonomik yakıt tüketimi (1500-2500 arası)
1500 dev/dak altına indiğinde vites küçültülür
2500 dev/dak üstüne çıktığında vites büyültülür
B : Rölanti de çalışması
BENZİNLİ ARAÇLARDA
MOTOR DEVİR GÖSTERGESİ
A : Ekonomik yakıt tüketimi (2000 -3000 arası)
2000 dev/dak altına indiğinde vites küçültülür
3000 dev/dak üstüne çıktığında vites büyültülür
B : Rölanti de çalışması
KALKIŞTA YAPILACAK İŞLEMLER
1) Araca binmeden önce sağdan akan trafiği kontrol
edilir,uygunsa kapı açılıp içeri girilir.
2) Ayna kontrolleri yapılır, oturduğunuz koltuk kendi
durumunuza göre ayarlanır ve emniyet kemeri takılır.
3) Debriyaja basıp vitesi boşa alınır.(Ayrıca aracın kaymaması için emniyet
olarak frene de basılır.
4) Kontak yerine takılıp çevrilir,motor çalıştırılır,
5) Motor çalıştıktan sonra debriyaj pedalına basıp vites
kalkış durumuna (Vites 1'e) getirilir.
6) Kalkış sinyali verilir. ( Sol sinyal)
7) El freni bırakılır.(El frenini bırakırken hafif yukarı
çekerken düğmeye basılır,o durumda aşağı indirilir.)
8) Kalkış esnasında iç ve dış ayna kontrolleri araç var mı
diye tekrar yapılır.
9) Debriyajı belirli bir noktaya (kavrama noktası) getirirken
bir miktar gaz verilir ve kalkış tamamlanır. (Debriyajın
kavrama noktasını iyi öğrenin)
10) Trafik akısı ve o andaki hızımız uygunsa, gaz belirli
ölçüde arttırılır ve vites 2'ye alınır. Gaz ve debriyaj
pedalları kullanılırken birine basıldığı zaman diğeri
kaldırılır.Öteki kaldırılırken diğeri indirilir
11) Vites büyütürken hangi viteste olursanız olun gaz ilk
önce yavaş yavaş arttırılır. Belirli bir hıza ulaştığımız zaman
(motor sesi sizi uyaracaktır) vites büyütülür. Debriyaj
bırakırken kontrollü bir biçimde bırakılır.
DURUŞTA YAPILACAK İŞLEMLER
1) Gazdan ayak çekilir,araç kendi halinde biraz hareket
eder.(Önünüz uygun değilse hemen frene basılır ve bu
sırada ayna kontrolleri yapılır.)
2) Ayna kontrol edilir,sağ sinyal verilir, Yavaş gidiyorsanız
ilk önce debriyaja sonra frene basılır.
Hızlı gidiyorsanız ilk önce frene sonra debriyaja basılır.
Freni kullanırken arabayı sarsmayacak şekilde kullanılır.
Arabanız durma noktasına gelirken mutlaka debriyaj
kullanılır.(Debriyaja motor stop etmesin diye basılır.
Duracağınız yer,arabanın istediği yer değil,sizin istediğiniz
yer olmalıdır.)
3) Vites boşa alınır,sinyal kapatılır. Motor stop ettirilir
kontak anahtarı kapatılır.
4) Vites 1 'e alınır, el freni düğmesine basmadan yavaş bir
şekilde yukarı doğru çekilir.
5) İlk önce debriyaj kaldırılır, sonra frenden ayağınız çekilir.
Emniyet kemeri çözülür.
6) Sol arka kontrolü 100 metreyi görecek şekilde yapılır.
Sağ elle kapı açılır.(trafiği kontrol ederek.) Araçtan dikkatli
ve kontrollü bir şekilde inilir.
SAĞA DÖNÜŞLER
► Dönüş işareti verilir.
► Sağ seride veya işaretle izin verilen seride girilir.
► Hız azaltılır,
► Dar bir kavisle dönülür,
► Dönüş sırasında ilk geçiş hakkı, karsıya geçen yayalara,
varsa bisiklet yolundaki bisikletlilere verilir.
SOLA DÖNÜŞLER
► Dönüş işareti verilir.
► Yolun gidişe ayrılan kısmının soluna yanaşılır,
► Hız azaltılır.
► Dönüşe başlamadan önce sağdan ve karsıdan gelen
taşıtlara ilk geçiş hakkı verilir,
► Geniş kavisle dönülür,
► Dönüş sırasında ilk geçiş hakkı, karsıya geçen yayalara,
varsa bisiklet yolundaki bisikletlilere verilir.
► Girilen yol çok şeritli ise, en sağ şerit dışında uygun bir
seride girilir.
U DÖNÜSÜ YAPMAK
► Yolun sağına yanaşılır ve durulur.
► Sol sinyal lambası yakılır ve direksiyon tam sola çevrilir.
► Dönüşe başlamadan önce arkadan ve karsıdan gelen
taşıtlara ilk geçiş hakkı verilir,
► Araç A konumuna gelinceye kadar dönülür,
► Dönüş tek manevrada tamamlanamamış ise durulur
► Direksiyon tam sağa çevrilir,1 m. geri gidilir ve durulur,
► Tekrar tam sola çevrilip ileri gidilir ve dönüş tamamlanır.
GERİ GERİ PARK ETMEK.
►Park edeceğiniz boşluk
belirlenir.Park edilecek yerin
önündeki araç ile aynı hizaya
gelinir. Aranızdaki mesafe 80
cm olmasına dikkat edilir.
Aracınızın arka tamponu ile yanınızdaki aracın arka
tamponu aynı hizada iken durulur
►Araç geri vitese alınır,
direksiyon tam sağa çevrilir.
geri gitme konumunda
arkaya bakılarak bizim
aracımızın ön tamponu ile
yanımızdaki aracın arka tamponu aynı hizaya gelinceye
kadar geri gidilir .
► Bu konumdan sonra
direksiyon tam sola çevrilerek
geri gitmeye devam edilir.
aracımızın jantları ile kaldırım
arasında en fazla 30 cm
mesafe elde edilmesine dikkat edilir.
► Direksiyonu düzelterek bir
miktar öne gidilir. Öne
gittiğimiz zaman önümüzde ve
arkamızdaki araçların daha
rahat çıkması için önümüz ve
arkamızdaki mesafeler eşit bırakılmaya çalışılır.
GERİ GERİ GİTMEK :
Araç geri gitmek için en sağ seride veya yolun en sağına
çekilir. Vites geri vites konumuna getirilir. Ön ve arka trafik
kontrol edilir. Bu kontrol ya arka camdan veya pencereden
bakarak yapılır.Geri giderken araçta oturuş pozisyonu çok
önemlidir.
ÖNDEKİ ARACI GEÇME
1- Arkadan gelen bir başka sürücünün kendisini geçmeye
başlamamış olmasına,
2- Geçilecek olan aracın bir başka aracı geçmediğine,
3- Geçme için kullanılacak şeridin yeteri kadar ilerisinin
görüşe açık ve bos olmasına,
4- Geçisin, geçilen araç için bir güçlük doğurmamasına,
5- Araçların hız farkları ve uzunlukları itibariyle geçiş için
yeterli mesafenin bulunup bulunmadığına, dikkat etmeleri
► Sol dönüş işareti verilir,
geçilecek araç sürücüsü
gündüz korna ile, gece
selektör ile uyarılır.
►Geçilecek araca takip
mesafesi kadar mesafe
önce sol seride geçilir.
►Geçilen araç, geriyi
görme aynasından görülünceye kadar geçiş şeridinde
gidilir.
►Sağ dönüş işareti verildikten sonra sağ seride girilir.
YOKUŞTA ARAÇ KALDIRMAK
Yokuşlarda, aracı geri kaçırmadan kalkabiliriz. Bunun iki
tekniği vardır. Çalışmayı önce daha az eğimli yokuşta ,daha sonra dik rampalarda da çalışıp tekniğinizi geliştiririz.
1 – YOKUŞTA DEBRİYAJ İLE KALKIŞ TEKNİĞİ
► Aracınızı uygulama yapacağınız yokuşta durdurunuz.
► Araç çalışır vaziyette, vites boşta, sağ ayağınız fren
pedalına basılı durumda olmalıdır.
► Sol ayağınızla debriyaj pedalına sonuna kadar basın,
aracı birinci vitese takınız.
► Bu durumda, freni bırakmadan yavaş yavaş debriyaj
pedalını bırakmaya başlayınız. Motorun sesini dikkatli bir şekilde dinleyin, debriyajı bırakırken,motorun sesinde
azalma, direksiyon simidinde bir titreme hissedeceksiniz.
► Bu durumda, debriyaj pedalını tutun. Artık debriyaj
pedalını bırakmayın. Sol ayağınız sabit kalsın.
► Sağ ayağınız ile fren pedalını yavaşça bırakın. Aracınızın
geri gitmediğini, sabit yerinde durduğunu göreceksiniz.
► Önce bir miktar gaz veriniz. Motorun sesini normale
getirecek kadar. Gaza basarken yavaş yavaşta debriyajı
bırakın.Aracınız, geri kaymadan ileri gitmeye başlayacaktır.
► Kavramayla ( Debriyajla ) kalkmış oldunuz.
2 – YOKUŞTA EL FRENİ İLE KALKIŞ TEKNİĞİ
► Aracınızı uygulama yapacağınız yokuşta durdurunuz.
► Araç çalışır,vites boşta, el freni çekili durumda olmalıdır
► Sol ayağınızla debriyaj pedalına sonuna kadar basın,
aracı birinci vitese takınız. Sağ ayağınız gaz da olsun.
► Debriyaj pedalını yavaşça bırakmaya başlayınız.
► Motorun sesini çok dikkatli bir şekilde dinleyin, debriyajı
bırakırken,motorun sesinde bir değişiklik olduğunu
duyacaksınız. Bu durumda, debriyaj pedalını tutun. Artık
debriyaj pedalını bırakmayın. Ayağınız sabit kalsın.
► Simdi el frenini yavaşça bırakın. Aracınızın geri
gitmediğini sabit olarak yerinde durduğunu göreceksiniz.
► Önce bir miktar gaz veriniz. Motorun sesini normale
getirecek kadar.Debriyajı aniden bırakmayınız,stop eder.
► El freni ile kalmış oldunuz.
AZAMİ HIZ SINIRLARI
Sürücüler:
1- Kavşaklara, Dönemeçlere, Tepe üstlerine yaklaşırken,
2- Yaya ve okul geçitlerine Demiryoluna yaklaşırken,
3- Dar köprü ve menfezlere, Tünellere yaklaşırken,
4- Yapım, bakım ve onarım çalışmaları yapılan yol
kesimlerine yaklaşırken,Hızlarını azaltmak zorundadırlar.
Aksine bir karar veya işaret yok ise, azami hız sınırı % 10'a
kadar asılabilir.Daha fazla asana para cezası ve ceza puanı
islenir.
Hız sınırlarını % 30'dan fazla asan sürücülerden, suçun
islendiği tarihten geriye doğru 1 yıl içersinde aynı kuralı 5
defa ihlal ettiği tespit edilenlerin sürücü belgeleri 1 yıl süre
ile geri alınır. Bu süre sonunda psikoteknik
değerlendirmeden geçirilerek ehliyeti iade edilir
TAKİP MESAFESİ
Sürücüler, önlerinde giden araçları, kendi araçlarının km.
cinsinden saatteki hızının en az yarısı kadar metre
mesafeden takip etmek zorundadırlar. Örneğin, 90 km/s.
hızla giden bir aracın öndeki aracı takip mesafesi 45 m.
dir. Takip mesafesi aynı zamanda, takip eden aracın 2
saniyede kat edeceği yol uzunluğu kadardır. Bu sürenin
tespitinde, 88-89 yöntemi kullanılır. (Bu sayılar aralıksız
söylendiğinde aradan iki saniye geçmektedir.)
KARAYOLUNU KULLANMA KURALLARI
► Gidiş yönüne göre yolun en sağından sürmek,
► Çok şeritli yollarda, yol ve trafik durumuna göre hızının
gerektirdiği şeritten sürmek,
► Şerit değiştirmeden önce, gireceği şeritteki araçların
emniyetle geçmesini beklemek,
► Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde şerit
değiştirmemek,
► Gidişe ayrılan şeritlerden en soldakini sürekli olarak işgal
etmemek,
► İki yönlü dört veya daha çok şeritli yollarda, aksine bir
işaret bulunmadıkça motosiklet, otomobil, minibüs,
kamyonet ve otobüs dışındaki araçları sürenler, geçme ve
dönme dışında, en sağ şeritten sürmek
zorundadırlar.
► Geçme, dönme, duraklama ve park etme gibi haller
dışında şerit değiştirmeleri,
► İki şeridi birden kullanmaları,
► Kavşaklara yaklaşırken yerleşim yerleri dışında 150 m,
yerleşim yerleri içinde 30 m mesafe içinde ve kavşaklarda
şerit değiştirmeleri,
► İşaret vermeden şerit değiştirmeleri,
► Bölünmüş yollarda, karsı yönden gelen trafik için
ayrılmış yol bölümüne girmeleri,
► Dört veya daha fazla şeritli ve iki yönlü yollarda, karsı
yönden gelen trafik için ayrılan yel kısmına girmeleri,,
► İki yönlü ve üç şeritli yollarda en sol seride girmeleri,Yasaktır...